อำนาจหน้าที่ของสถานศึกษาตามกฎกระทรวงศึกษาธิการ แบ่งส่วนราชการในสถานศึกษา 2547 มีดังนี้
1. การแบ่งส่วนราชการในสถานศึกษา มีความสอดคล้องกับภารกิจหลักและการกระจายอำนาจของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
2. มีความเป็นเอกภาพในการบริหารจัดการ
3. มีกลไกในการประสานงานอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ
4. มุ่งผลสัมฤทธิ์ตามภารกิจ
5. คำนึงถึงความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลต่อสัมฤทธิผลของคุณภาพการศึกษา
อำนาจหน้าที่ของสถานศึกษา ตามกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและจัดการศึกษา พ.ศ. 2550 มีดังนี้
กระจายอำนาจการบริหารของสถานศึกษาในด้านต่าง ๆ เพื่อความคล่องตัวในการดำเนินงาน ดังนี้
-
ด้านวิชาการ กระจายอำนาจการบริหารของสถานศึกษาในด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนจัดการศึกษา การพัฒนาหลักสูตร พัฒนากระบวนการเรียนรู้ การวัด ประเมินผล การวิจัย การแนะแนว การนิเทศการศึกษา เป็นต้น
-
ด้านงบประมาณ กระจายอำนาจการบริหารของสถานศึกษาในด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนในการใช้งบประมาณ การควบคุมการใช้จ่ายงบประมาณ การจัดหาพัสดุ การจัดทำบัญชีการเงิน เป็นต้น
-
ด้านการบริหารงานบุคคล กระจายอำนาจการบริหารของสถานศึกษาในด้านต่าง ๆ เช่น การประเมินผลการปฏิบัติงาน การเลื่อนขั้นเงินเดือน การดำเนินการด้านวินัย การประเมินวิทยฐานะ เป็นต้น
-
ด้านบริหารทั่วไป กระจายอำนาจการบริหารของสถานศึกษาในด้านต่าง ๆ เช่น การพัฒนามาตรฐานการปฏิบัติงาน การดำเนินงานธุรการ งานอาคารสถานที่ การทัศนศึกษา งานกิจการนักเรียน เป็นต้น
อำนาจหน้าที่ของผู้บริหารสถานศึกษาตาม พรบ. ระเบียบบริหารราชการ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 39 มีดังนี้
1. เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการครู และ บุคลากรในสถานศึกษา
2. บริหารกิจการสถานศึกษาให้เป็นไปตามกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ
3. ประสานระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา
4. เป็นผู้แทนของสถานศึกษาหรือส่วนราชการในกิจการทั่วไป
5. จัดทำรายงานประจำปีต่อคณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษา
6. อนุมัติประกาศนียบัตรและวุฒิบัตร
7. ปฏิบัติงานอื่น ๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชาทุกระดับมอบหมาย
8. ตามที่ได้รับการกระจาย มอบอำนาจ (ปฏิบัติราชการแทน) ม.44 – ม.45
– ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เลขาคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ถึงผู้อำนวยการสถานศึกษา
– ผู้อำนาจการสำนักฯในกรม ถึงผู้อำนวยการสถานศึกษา
– ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ถึงผู้อำนวยการสถานศึกษา
อำนาจหน้าที่ของผู้บริหารสถานศึกษา ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการบริหารจัดการและขอบเขตการปฏิบัติหน้าที่ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่เป็นนิติบุคคลในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ.2546 กำหนดบทบาทหน้าที่ของผู้บริหารสถานศึกษา มีดังนี้
1. ผู้อำนวยการสถานศึกษาเป็นผู้แทนของนิติบุคคลสถานศึกษา
2. สถานศึกษามีอำนาจปกครอง ดูแล บำรุง รักษา ใช้ และจัดหา ผลประโยชน์จากทรัพย์สินที่มีผู้อุทิศให้ แต่จำหน่ายอสังหาริมทรัพย์ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานต้องเห็นชอบ และรายงานต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
3. การขึ้นทะเบียนทรัพย์สินให้สถานศึกษาดำเนินการได้ในนามนิติบุคคล
4. นิติบุคคลสถานศึกษาถูกฟ้องร้อง ให้รายงานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อแจ้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานแต่งตั้งผู้รับผิดชอบดำเนินคดี
5. สถานศึกษามีอิสระในการบริหารจัดการงบประมาณและพัสดุตามตามวงเงิน อำนาจที่เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมอบ หรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามอบตามหลักเกณฑ์ที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด ยกเว้นเงินเดือน
6. การรับบริจาคเงินหรือทรัพย์สินให้ปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงการคลัง
7. จัดทำระบบการเงิน บัญชี ตามระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด และทรัพย์สินฯ ผู้อุทิศทำหลักฐานการรับ บัญชีรับ-จ่ายฯรายงาน ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทุกสิ้นปีงบประมาณ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตรวจสอบและรายงานเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขึ้นพื้นฐาน โดยเร็ว
8. การยุบ รวม เลิกล้มโรงเรียน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตรวจสอบบัญชี ทรัพย์สิน โอน จำหน่ายตามหลักเกณฑ์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขึ้นพื้นฐานกำหนด